Zihinden Hesaplama Hızı
Bu test aritmetik akıcılığı, yani dört işlemi zihinden doğru ve hızlı yapabilmeyi ölçer. Toplama, çıkarma, çarpma ve bölme için 60’ar saniyelik dört bölüm vardır. İşlemler kolaydan zora gider: tek basamaklı işlemler ve çarpım tablosuyla başlar, iki basamaklı sayılarla eldeli ve onluk bozmalı işlemlerle sürer. Cevaplar tuşlarla yazılır; test yaklaşık 8 dakika sürer. Rapor, her işlemde 60 saniyede kaç işlemin doğru yapıldığını ve hangi düzeye gelindiğini anlatır. Yanlışların türünü (ör. eldeyi atlamak) ve temel işlemlerde doğru cevap başına süreyi de sade bir dille açıklar. İşlemler Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Zekâ puanı (IQ) vermez ve tanı koymaz.
- yaklaşık 8 dakika
- 4. sınıftan yetişkinlere
- 4 bölüm, her biri 60 saniye
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Aritmetik akıcılığı, yani dört işlemi zihinden hem doğru hem hızlı yapabilmeyi ölçer. İşlemler önce sayarak hesaplanır; beceri geliştikçe sonuç bellekten doğrudan hatırlanmaya başlar (Koponen ve ark., 2016; Soltanlou ve ark., 2015). Akıcı hesaplama, zihni daha karmaşık problemlere ayırmaya yardım eder (Koponen ve ark., 2016). Türkiye’de 5. ve 6. sınıf öğrencileriyle yapılan bir çalışmada Tempo-Test-Rekenen puanları sözel problem çözme başarısını yordamıştır (Sarı ve ark., 2014). İngiltere’de yapılan bir çalışmada da toplama ve çıkarmadaki akıcılık matematik başarısıyla güçlü biçimde ilişkiliydi. Ama öteki etkenler hesaba katılınca akıcılığın tek başına açıkladığı pay küçüktü (Cowan ve ark., 2011). Rapor ayrıca yanlışların türüne bakar. Çok basamaklı çıkarmada her basamakta büyükten küçüğü çıkarmak bilinen bir onluk bozma yanlışıdır (Vermeulen ve ark., 2020). Çarpım tablosundaki işlemlerde çocukların yanlışlarının yaklaşık dörtte üçünün, çarpanlardan birinin tablosundaki başka bir sonuç olduğu bildirilmiştir (ör. 7 × 8 için 7 × 9 = 63) (Soltanlou ve ark., 2015’te aktarılan bir araştırma). Sayılar büyüdükçe işlemler daha uzun sürer ve daha sık yanlış yapılır (Prado ve ark., 2013).
Dört işlemde doğru cevaplar
Her işlemin 60 saniyelik bölümünde doğru yapılan işlem sayısı.
Toplama
60 saniyede doğru yapılan toplama işlemleri ve ulaşılan düzey.
Çıkarma
60 saniyede doğru yapılan çıkarma işlemleri ve ulaşılan düzey.
Çarpma
60 saniyede doğru yapılan çarpma işlemleri ve ulaşılan düzey.
Bölme
60 saniyede doğru yapılan bölme işlemleri ve ulaşılan düzey.
Doğruluk ve hata türleri
Yazılan cevapların ne kadarının doğru olduğu ve yanlışların türü.
Temel işlemlerin hızı
Her bölümün ilk düzeylerindeki temel işlemlerde (tek basamaklı sayılarla toplama, 20’ye kadar çıkarma, çarpım tablosu ve ona dayanan bölmeler) doğru cevap başına tipik süre.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor. Raporlar PDF olarak indirilebilir
- Her işlemde 60 saniyede doğru yapılan işlem sayısı ve düzeylere göre doğru işlemler grafiği
- Doğruluk, yanlışların türü (ör. eldeyi atlamak, çarpım tablosunda başka bir sonucu yazmak) ve temel işlemlerde doğru cevap başına tipik süre
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
- Gelişim yol haritası: zihinden hesaplamayı gerektiren işleri kolaylaştıran yollar, bilmekte yarar olanlar, veliye yaklaşım önerileri ve dört haftalık küçük adımlar
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Aritmetik akıcılık testlerinin düzenine dayanır: her işlem için kısa, süreli bir bölüm ve kolaydan zora giden işlemler. Örneğin Hollanda’da geliştirilen Tempo-Test-Rekenen’de toplama, çıkarma, çarpma, bölme ve karışık işlemler için kırkar işlemlik beş sütun vardır; her sütuna bir dakika verilir (Lafay ve ark., 2015); puan, süre içinde doğru yapılan işlemlerin sayısıdır (Vanbinst ve ark., 2019). İsrail’de 1–6. sınıf öğrencileriyle denenen bilgisayarlı bir akıcılık testinde de işlemler ekranda tek tek gösterilir ve cevap yazılır (Gliksman ve ark., 2022). Bu testin işlemleri, düzenleri, puanlaması ve raporu Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; ticari ya da araştırma amaçlı testlerin maddeleri, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün test. İşlemler ve yönergeler Türkçe olarak hazırlanmıştır.
- Güvenirlik
- Bu testin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Her işlemin sonucu ve her düzeyin kuralı, işlemlerin sayılarından bağımsızca yeniden hesaplanarak denetlenir.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan anlatılır: her işlemde doğru yapılan işlem sayısı, ulaşılan düzey, yanlışların türü ve temel işlemlerde doğru cevap başına süre. Zekâ puanı (IQ) verilmez. Bir araştırmada büyük çocuklar küçüklerden daha çok işlemi doğru ve daha hızlı yaptı. Bölmedeki doğruluk, araştırmadaki en büyük çocuklarda bile öteki işlemlerden düşüktü (Gliksman ve ark., 2022). Bu yüzden aynı sonuç farklı yaşlarda farklı anlama gelebilir.
- Yaş ve sınıf
- 4. sınıftan itibaren uygulanır; yetişkinler de çözebilir. Çarpım tablosu 3. sınıfta 10’a kadar (10 dâhil) oluşturulur (Millî Eğitim Bakanlığı, 2026). Her bölüm 60 saniye sürer. Süreye cevabı tuşlarla yazmak da dahildir; tuş takımına ya da klavyeye alışkın olmak süreyi biraz etkileyebilir.
- Kullanım izni
- Özgün test. İşlemler, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Zekâ puanı (IQ) vermez ve tanı koymaz; matematik bilgisinin ya da problem çözmenin tamamını ölçmez.
- Süre sınırı bazı kişileri gerebilir. Süre baskısı daha zayıf yöntemlere yönelmeye yol açabilir; matematik kaygısı olan çocuklar süre baskısında daha düşük sonuç alabilir (Caviola ve ark., 2017).
- Her bölüm 60 saniyedir; düzeylere ve yanlış türlerine göre sonuçlar az sayıda işleme dayanır ve kaba bir göstergedir.
- Bölümlerdeki zorluk basamakları işlemden işleme farklıdır; işlemler arasındaki farklar kaba bir karşılaştırmadır.
- Sonuç; o günkü yorgunluk, isteklilik ve kullanılan cihazdan etkilenir. Test yeniden çözüldüğünde işlemleri hatırlamak sonucu yükseltebilir.
- Bu testin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Caviola, S., Carey, E., Mammarella, I. C. ve Szucs, D. (2017). Stress, time pressure, strategy selection and math anxiety in mathematics: A review of the literature. Frontiers in Psychology, 8, 1488.
- Cowan, R., Donlan, C., Shepherd, D.-L., Cole-Fletcher, R., Saxton, M. ve Hurry, J. (2011). Basic calculation proficiency and mathematics achievement in elementary school children. Journal of Educational Psychology, 103(4), 786–803.
- Gliksman, Y., Berebbi, S. ve Henik, A. (2022). Math fluency during primary school. Brain Sciences, 12(3), 371.
- Koponen, T., Salmi, P., Torppa, M., Eklund, K., Aro, T., Aro, M., Poikkeus, A.-M., Lerkkanen, M.-K. ve Nurmi, J.-E. (2016). Counting and rapid naming predict the fluency of arithmetic and reading skills. Contemporary Educational Psychology, 44–45, 83–94.
- Lafay, A., St-Pierre, M.-C. ve Macoir, J. (2015). Validation franco-québécoise du Tempo Test Rekenen pour l’évaluation des habiletés mathématiques auprès d’enfants de 8-9 ans. Glossa, 118, 27–39.
- Millî Eğitim Bakanlığı. (2026). İlkokul matematik dersi 3. sınıf, 3. tema: İşlemlerden cebirsel düşünmeye. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli.
- Prado, J., Lu, J., Liu, L., Dong, Q., Zhou, X. ve Booth, J. R. (2013). The neural bases of the multiplication problem-size effect across countries. Frontiers in Human Neuroscience, 7, 189.
- Sarı, M. H., Olkun, S., Yıldız, E., Uçar, A. ve Turan, N. (2014). Ortaokul öğrencilerinde işlemsel akıcılık, çarpım tablosu ve sözel problemlerde başarı. İlköğretim Online, 13(4), 1542–1553.
- Soltanlou, M., Pixner, S. ve Nuerk, H.-C. (2015). Contribution of working memory in multiplication fact network in children may shift from verbal to visuo-spatial: A longitudinal investigation. Frontiers in Psychology, 6, 1062.
- Vanbinst, K., Ghesquière, P. ve De Smedt, B. (2019). Is the long-term association between symbolic numerical magnitude processing and arithmetic bi-directional? Journal of Numerical Cognition, 5(3), 358–370.
- Vermeulen, J. A., Béguin, A., Scheltens, F. ve Eggen, T. J. H. M. (2020). Evaluating the characteristics of diagnostic items for bridging errors in multi-digit subtraction. Frontiers in Education, 5, 537531.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.