Duygusal Zekâ Bileşenleri
Kamu malı IPIP ölçeklerine (Barchard, 2001) dayanan bu envanter, duygusal zekâyla ilişkili olabileceği düşünülen yedi bileşeni ölçer: olumlu ve olumsuz duyguları gösterme, duygulara dikkat etme, karar verirken duygulara kulak verme, başkalarının sevincine ortak olma, üzücü olaylardan etkilenme ve başkalarını önemseme. Bir yetenek testi değildir; kişinin duygularıyla ilgili eğilimlerini kendi gözünden anlatmasını sağlar. 66 cümleden oluşur ve yaklaşık 10 dakika sürer. Öğrenciye ve veliye ayrı raporlar, testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor hazırlanır.
- yaklaşık 10 dakika
- 9. sınıftan yetişkinlere
- 66 cümle
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Kişinin duygularıyla ilgili yedi eğilimini nasıl tanımladığını ölçer: olumlu duyguları gösterme, olumsuz duyguları gösterme, duygularına dikkat etme, karar verirken duygulara kulak verme, başkalarının sevincine ortak olma, üzücü olaylardan etkilenme ve başkalarını önemseme. Duyguları doğru tanıma ya da yönetme becerisini görevlerle sınayan bir yetenek testi değildir; sonuç, kişinin kendini nasıl gördüğünü gösterir. Yedi ölçek ayrı ayrı puanlanır ve toplam bir “duygusal zekâ puanı” hesaplanmaz, çünkü duygulara göre karar verme ya da üzücü olaylardan etkilenme gibi ölçeklerde yüksek ya da düşük puanın daha iyi olduğu söylenemez.
Olumlu duyguları gösterme
Sevinci ve sevgiyi açıkça gösterme: kahkahayla gülme, sevdiklerine sarılma, onları önemsediğini belli etme.
Olumsuz duyguları gösterme
Üzüntü, korku ve öfke gibi duyguları saklamadan dışa vurma.
Duygularına dikkat etme
Kendi duygularını fark etme, onlara dikkat etme ve nedenlerini düşünme.
Duygulara göre karar verme
Karar verirken ve hayatını planlarken mantıktan çok duygularına ve içinden gelene kulak verme.
Başkalarının sevincine ortak olma
Çevresindeki insanların neşesinden ve coşkusundan etkilenme, onların sevincini paylaşma.
Üzücü olaylardan etkilenme
Başkalarının acısından ve üzücü ya da gergin olaylardan kolayca ve derinden etkilenme.
Başkalarını önemseme
Başkalarının, özellikle zor durumdaki insanların iyiliğini önemseme ve onlara şefkat duyma.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor. Raporlar PDF olarak indirilebilir
- Her boyutun cetvel üzerinde gösterimi
- Her boyut için düzey ve sade bir açıklama
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor öğrenciler ve veliler için yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- IPIP duygusal zekâ bileşenleri ölçekleri (Barchard, 2001): duygusal zekâyla ilişkili olabileceği düşünülen yedi bileşeni Uluslararası Kişilik Madde Havuzu (IPIP) maddeleriyle ölçen, 9 ya da 10 maddelik kamu malı ölçekler. Kaynaktaki 68 maddeden 66’sı kullanılır.
- Türkçe sürüm
- Maddeler Ölçekhane tarafından Türkçeye çevrildi. Ölçekhane’nin öteki kişilik testlerinde birebir aynı İngilizce maddeler için kullanılan çeviriler korundu (10 madde); kalan 56 madde için iki ayrı çeviri taslağı hazırlandı ve ikisi karşılaştırılarak her maddenin son hâli seçildi. Bir maddede “televizyon izlerken” yerine, bugünkü izleme alışkanlıklarına uyması için “bir şey izlerken” denir. Başkalarını önemseme ölçeğinin suçlulara bakışla ilgili iki maddesi (suçluların ceza yerine yardım görmesi gerektiğine inanma; suçlulara hiç acımama), siyasi ve ahlaki görüş sormama ilkemiz gereği kullanılmaz; bu ölçek sekiz maddeyle hesaplanır. Bu ölçeklerin ayrı bir Türkçe uyarlaması yayımlanmıştır (Tatar ve ark., 2016); Ölçekhane sürümü o çalışmanın maddelerini kullanmaz. Bu çevirinin güvenirlik ve geçerlik çalışması henüz yapılmadı.
- Güvenirlik
- IPIP sayfasında, 432 kadın ve 317 erkekten oluşan bir grupta yedi ölçeğin iç tutarlılığı (Cronbach α) kadınlarda .59 ile .81, erkeklerde .63 ile .83 arasında bildirilmiştir; en düşük değerler üzücü olaylardan etkilenme ölçeğine aittir. Ayrı bir Türkçe uyarlamada (Tatar ve ark., 2016; 18–80 yaş arası 1.754 kişi) alt ölçeklerin iç tutarlılığı .57 ile .71 arasında, 15 gün arayla 211 kişiye yapılan iki uygulamanın puanları arasındaki tutarlılık (test-tekrar test) .67 ile .80 arasında bulunmuştur. Türkçe uyarlamada en düşük değer başkalarını önemseme ölçeğine aittir (.57); bu testte o ölçekten iki madde çıkarıldığı için güvenirliği daha da düşük olabilir. Bu değerler ölçeklerin güvenirliğinin düşük ile orta arasında olduğunu gösterir. Kaynakta standart sapmalar verilmediği için raporda ölçüm payı gösterilmez. Ölçekhane çevirisinin güvenirliği henüz incelenmedi.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok. Puanlar 1–5 cevap aralığına göre yorumlanır: sonuç kişinin kendini nasıl tanımladığını gösterir, akranlarıyla karşılaştırma yapmaz.
- Yaş ve sınıf
- 9. sınıftan itibaren uygulanır; mezunlar ve yetişkinler de çözebilir. Türkçe uyarlama çalışması 18 yaş ve üzerindeki kişilerle yapılmıştır; lise öğrencileriyle yapılmış bir güvenirlik çalışmasına ulaşılamadı. Duygusal gelişim ergenlikte sürdüğü için lise öğrencilerinde sonuçlar kendini tanımaya yönelik bir başlangıç olarak sunulur.
- Kullanım izni
- Kamu malı: IPIP maddeleri izin ve ücret gerektirmeden her amaçla kullanılabilir ve çevrilebilir. Kaynağı gör
- Sınırlılıklar
- Öz bildirime dayanır; sonuç kişinin kendini nasıl gördüğünü yansıtır. Bir karşılaştırma çalışmasında, öz bildirime dayalı iki duygusal zekâ ölçeğinin, duygusal becerileri görevlerle ölçen bir testle çok zayıf ilişkili olduğu bulunmuştur (Brackett ve Mayer, 2003).
- Duygusal zekânın ne olduğu ve nasıl ölçülmesi gerektiği araştırmacılar arasında hâlâ tartışmalıdır; bu ölçekler duygusal zekânın kendisini değil, onunla ilişkili olabileceği düşünülen eğilimleri ölçer.
- Ölçekler 8–10 cümleden oluşan kısa ölçeklerdir ve güvenirlikleri düşük ile orta arasındadır; tek bir ölçeğe bakarak kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
- Başkalarını önemseme ölçeğinden iki madde çıkarıldığı için kaynakta bu ölçek için bildirilen güvenirlik değeri, sekiz maddelik sürüm için doğrudan geçerli değildir.
- Tanı koymaz; ruh sağlığı değerlendirmesi değildir. Üzücü olaylardan etkilenme ya da olumsuz duyguları gösterme puanları bir tarama aracı değildir.
- Türkçe çevirinin güvenirlik ve geçerlik çalışması henüz yapılmadı; kaynaktaki ve Türkçe uyarlamadaki değerler bu çeviri için doğrudan geçerli sayılmamalıdır.
- Kaynakça
- Barchard, K. A. (2001). Emotional and social intelligence: Examining its place in the nomological network (Doktora tezi). University of British Columbia.
- IPIP duygusal zekâ bileşenleri ölçekleri: madde listesi ve anahtar (Uluslararası Kişilik Madde Havuzu).
- IPIP duygusal zekâ bileşenleri ölçeklerinin güvenirlik değerleri (Uluslararası Kişilik Madde Havuzu).
- Tatar, A., Saltukoğlu, G., Tok, S. ve Tekin Bender, M. (2016). UKMH Duygusal Zeka Testinin Türkçeye uyarlanması ve psikometrik özelliklerinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 17(Ek 1), 5–13.
- Brackett, M. A. ve Mayer, J. D. (2003). Convergent, discriminant, and incremental validity of competing measures of emotional intelligence. Personality and Social Psychology Bulletin, 29, 1147–1158.
- Goldberg, L. R. ve ark. (2006). The International Personality Item Pool and the future of public-domain personality measures. Journal of Research in Personality, 40(1), 84–96.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.