İçeriğe geç
Zekâ ve zihinsel becerilerPilot

Sözel Akıl Yürütme

Bu test, akıl yürütmeyi sözcüklerle ölçen dört tür sorudan oluşur: kelime ilişkileri, sınıflama, sıralama ve mantıksal çıkarım. Her soruda beş seçenek vardır ve yalnızca biri doğrudur. Sorular kolaydan zora doğru beş düzeyde ilerler ve Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Rapor; kaç sorunun doğru cevaplandığını, hangi düzeye kadar ulaşıldığını, hangi soru türlerinin daha kolay geldiğini, yanlış cevapların neyi düşündürdüğünü ve sorulara nasıl çalışıldığını sade bir dille anlatır. Zekâ puanı (IQ) vermez ve tanı koymaz.

Süre
yaklaşık 15 dakika
Kimler için
3. sınıftan yetişkinlere
Uzunluk
24 soru, 5 düzey, 4 soru türü
Ücret
Ücretsiz, hesap gerekmez

Neyi ölçer?

Sözcüklerle akıl yürütmeyi, yani kelimeler arasındaki ilişkileri ve verilen bilgiler arasındaki bağlantıları kullanarak sonuca ulaşabilmeyi ölçer. Kelime ilişkileri ve sınıflama sorularında iki ya da üç kelimenin ortak yönünü bulup başka bir kelimeye uygulamak; sıralama ve mantıksal çıkarım sorularında birkaç bilgiyi birleştirip kesin olanı yalnızca olası olandan ayırmak gerekir. Şekil ve renklerle kurulan benzetme sorularıyla çocuklarla yapılan bir çalışmada, üçüncü öğeyle şekil ya da renk bakımından ortak bir özelliği olan yanlış seçeneklerin sık seçildiği, 14 yaşındakilerin ise bu seçeneklerden çok daha az etkilendiği görülmüş; bu durum yürütücü işlevlerin yaşla gelişmesiyle açıklanmıştır (Thibaut, French ve Vezneva, 2010). Bu testteki kelime sorularında da çeldiriciler, üçüncü kelimeyle ilgili ama aynı ilişkiyi kurmayan kelimelerdir. Yetişkinler de inandırıcı buldukları sonuçları, verilen bilgilerden çıkmasalar bile kabul etmeye yatkındır (inanç yanlılığı); bu etki sonuç bilgilerden çıkmadığında daha belirgindir, ama bilgilerden neyin çıktığı da kararı güçlü biçimde etkiler (Evans, Barston ve Pollard, 1983). Bu yüzden testte her sorunun bir seçeneği, ilk bakışta doğru görünen ama sorudaki bilgilerin hepsine uymayan bir seçenektir; raporda yanlışların ne kadarının bu seçenekler olduğu anlatılır.

  • Doğru cevaplar

    Doğru seçeneğin seçildiği soruların sayısı.

  • Ulaşılan düzey

    Soruların en az %60’ının doğru cevaplandığı en yüksek düzey; o düzeye kadarki soruların da en az %60’ı doğru olmalıdır.

  • Soru türleri

    Kelime ilişkileri, sınıflama, sıralama ve mantıksal çıkarım sorularından hangilerinin daha kolay, hangilerinin daha zor geldiği.

  • Çalışma biçimi

    Sorulara ne kadar zaman ayrıldığı ve zor sorularda acele edilip edilmediği.

Ücretsiz raporda neler var?

  • Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor. Raporlar PDF olarak indirilebilir
  • Doğru cevap sayısı, düzeylere göre doğru cevaplar grafiği ve ulaşılan düzeyin ne anlama geldiği
  • Hangi soru türlerinin daha kolay geldiği (üç boyutlu grafikle), yanlış cevapların neyi düşündürdüğü ve sorulara nasıl çalışıldığı
  • Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
  • Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
  • Gelişim yol haritası: sözcüklerle akıl yürütmeyi gerektiren işleri kolaylaştıran yollar, bilmekte yarar olanlar, veliye yaklaşım önerileri ve dört haftalık küçük adımlar

Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir.

Bilim kartı

Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.

Dayandığı ölçek
Akıl yürütmeyi sözcüklerle ölçmek için sık kullanılan dört soru türü: kelime ilişkileri (benzetme), sınıflama, sıralama ve mantıksal çıkarım. Sorular Ölçekhane tarafından özgün olarak yazılmıştır; ticari testlerin soruları, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz. Kelimeler çoğunlukla günlük kelimelerden seçilmiştir; zorluk asıl olarak ilişkinin ve çıkarımın zorluğundan gelir.
Türkçe sürüm
Özgün test. Sorular Türkçe yazılmıştır.
Güvenirlik
Bu testin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Sorular, ilişkinin ve çıkarımın zorluğuna göre kolaydan zora beş düzeye ayrılmıştır; bu sıralama Ölçekhane’nin tasarımıdır ve soruların gerçek zorluk sırası henüz veriyle denetlenmedi. Sıralama ve mantıksal çıkarım sorularının tek doğru cevabı olduğu, verilen bilgilere uyan bütün olasılıkları tek tek deneyen bir bilgisayar programıyla denetlenmiştir. Kelime ilişkileri ve sınıflama sorularında böyle bir program kullanılamadığı için sorular cevap anahtarı görülmeden ayrı ayrı çözülerek ve her seçenek için savunulabilir bir gerekçe aranarak denetlenmiştir; bu soruların uzmanlarca incelenmesi henüz yapılmadı.
Norm durumu
Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, hangi düzeydeki sorularda ve hangi soru türlerinde ne kadar doğru cevap verildiğiyle anlatılır. Zekâ puanı (IQ) verilmez. Akıl yürütme becerisi erken ve orta çocuklukta hızla gelişir, gençliğin ilk yıllarına kadar daha yavaş da olsa gelişmeyi sürdürür ve gençlik yıllarının ortasıyla sonu arasında durağanlaşır (Ferrer, O’Hare ve Bunge, 2009); sözel sorularda ayrıca kelime bilgisi ve okuma rahatlığı da rol oynar. Bu yüzden aynı sonuç farklı yaşlarda farklı anlama gelir. Bir norm Türkiye’de, yaş gruplarına göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır.
Yaş ve sınıf
3. sınıftan itibaren uygulanır; yetişkinler de çözebilir. Süre sınırı yoktur. Soruları okuyabilmek gerekir; 3. ve 4. sınıflarda uzun sıralama ve çıkarım sorularında zorlanmak beklenen bir durumdur. Telefonla da çözülebilir; yanında kâğıt ve kalem bulunması önerilir.
Kullanım izni
Özgün test. Sorular, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
Sınırlılıklar
  • Zekâ puanı (IQ) vermez ve tanı koymaz; kapsamlı bir değerlendirme yalnızca uzmanlarca, geçerliği gösterilmiş testlerle yapılabilir.
  • Akıl yürütmenin yalnızca sözcüklerle yapılan yönünü ölçer; sonuç kelime bilgisi ve okuma rahatlığıyla da ilişkilidir. Şekillerle ve sayılarla akıl yürütme, bellek ve hız gibi öteki beceriler hakkında bilgi vermez.
  • Her soru türü altı soruya dayanır; türler arasındaki karşılaştırma kaba bir göstergedir.
  • Sonuç; o günkü yorgunluk, isteklilik ve dikkatten etkilenir. Test yeniden çözüldüğünde soruları hatırlamak sonucu yükseltebilir.
  • Bu testin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
Kaynakça

Bu test ücretsiz.

Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.

Testi çöz