Gizli Şekiller

Karmaşık bir çizimin içine saklanmış basit bir şekli bulabilmeyi, yani bir parçayı onu saran bütünün içinden ayırabilmeyi ölçer. Bu beceri araştırmalarda “kapanma esnekliği” diye anılır: bilinen bir şekli, dikkati dağıtan çizgilere rağmen akılda tutup bulabilmek (French ve ark., 1963; Carroll, 1993, aktaran Milne ve Szczerbinski, 2009). Witkin bu tür testleri kişinin algı tarzını (alan bağımlılığı ve bağımsızlığı) anlamak için kullanmıştır. Sonraki araştırmalar ise bu testlerin daha çok bir beceri ölçtüğünü düşündürmektedir; yine de bu konu tartışmalıdır (Evans ve ark., 2013). Grup Gömülü Şekiller Testi yetenek testleriyle anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur (Widiger ve ark., 1980). 60 üniversite öğrencisiyle yapılan küçük bir çalışmada, Gömülü Şekiller Testi ve Çubuk-Çerçeve Testi ile ölçülen alan bağımsızlığının uzamsal beceriyle ilişkisi, ölçüm hatası ayıklandığında neredeyse tam bulunmuştur (MacLeod ve ark., 1986). Yetişkinlerle yapılan bir araştırmada şekil ayırma becerisi, bütünü algılama becerisiyle anlamlı bir ilişki göstermemiştir; yani parçayı ayırabilmek bütünü görememek anlamına gelmez (Milne ve Szczerbinski, 2009). Üniversite öğrencileriyle yapılan bir çalışmada bu tür bir testteki başarı akıl yürütme ve kısa süreli görsel bellek ölçümleriyle küçük ölçüde ilişkili bulunmuş, genel bir algı tarzını yansıtmadığı sonucuna varılmıştır (Huygelier ve ark., 2018). Bir şeklin bulunmasını zorlaştıran en önemli etkenlerden biri, kenarlarının çizimdeki başka çizgilerle aynı doğrultuda devam etmesidir; böyle devam eden kenarlar azaldıkça şekil çok daha kolay bulunmuştur (de-Wit ve ark., 2017). Bu testin düzeyleri de buna göre kurulmuştur. Şekli parçalarına ayırarak arayan kişilerin gömülü şekilleri daha hızlı bulduğu da gösterilmiştir (Hock ve ark., 1974). Okul başarısıyla ilişkisini inceleyen bir meta analizde alan bağımsızlığı testleriyle başarı arasında orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r ≈ .31); bu ilişki neden-sonuç anlamına gelmez (Xie ve ark., 2025). Bu test bir zekâ puanı (IQ) vermez; sonuç, şekil bulma becerisinin bugünkü durumunu anlatır.

• Doğru cevaplar

  Şeklin saklandığı çizimin bulunduğu soruların sayısı.

• Ulaşılan düzey

  Soruların en az %60’ının doğru cevaplandığı en yüksek düzey; o düzeye kadarki soruların da en az %60’ı doğru olmalıdır.

• Yanlışlarda seçilen şekiller

  Yanlış cevaplarda şeklin döndürülmüş ya da ters çevrilmiş biçiminin mi, bir köşesi farklı benzerinin mi seçildiği.

• Çalışma biçimi

  Sorulara ne kadar zaman ayrıldığı ve cevapların hep aynı sıradaki seçeneğe kayıp kaymadığı.