Çocuk Kişilik Profili
Psikolojide kişiliği anlatmanın en çok araştırılmış yolu beş temel boyuttur. Bu kısa test, 3, 4 ve 5. sınıf öğrencilerinin bu beş boyutta kendilerini nasıl gördüklerini gösterir: arkadaşlarla birlikte olmaktan enerji alma (sosyallik), başkalarının duygularını önemseme ve iyi geçinme (başkalarını önemseme), düzen ve sorumluluk, sakin kalabilme (sakinlik) ile merak ve hayal gücü. Kamu malı IPIP maddelerinden çocuk diliyle uyarlanmış 30 cümleden oluşur; her cümle için üç seçenekten biri seçilir ve yaklaşık 6 dakika sürer. Rapor her boyutu sade bir dille anlatır; öğrenciye ve veliye ayrı raporlar ve bir gelişim yol haritası hazırlanır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 6 dakika
- 3.–5. sınıf
- 30 cümle
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Kişiliğin en çok araştırılmış beş temel boyutunda çocuğun kendini nasıl gördüğünü ölçer: sosyallik (dışadönüklük), yardımseverlik (uyumluluk), düzen ve sorumluluk (sorumluluk), sakinlik (duygusal denge) ve merak ve hayal gücü (deneyime açıklık). Çocuk ve ergenlerde beş boyutu öz bildirimle ölçen anketleri inceleyen bir derlemede, incelenen 10 anketin biri dışında hepsinin 7–18 yaş arasındaki çocuk ve ergenler için geliştirildiği görülmüş; çocuklarla kısa anketlerin tercih edilmesi önerilmiş, küçük çocuklara kısa ve kolay anlaşılır cümlelerin ve daha az cevap seçeneğinin kolaylık sağladığı belirtilmiştir. İki anketin küçük çocuklar için hazırlanan sürümlerinde üç seçenekli cevap ölçeği kullanılmıştır (Vicentini, Raccanello ve Burro, 2025). Bu test 30 cümle ve üç cevap seçeneği kullanır.
Sosyallik
Arkadaşlarla birlikte olmaktan, konuşmaktan ve yeni arkadaşlıklar kurmaktan enerji alma (bilimsel adı: dışadönüklük).
Başkalarını önemseme
Başkalarının duygularını önemseme, yardım etmeyi sevme ve insanlarla iyi geçinme (bilimsel adı: uyumluluk).
Düzen ve sorumluluk
Eşyalarını düzenli tutma, işlerini hemen ve özenle yapma (bilimsel adı: sorumluluk).
Sakinlik
Çoğu zaman sakin kalabilme; kolay kolay kızmama, üzülmeme ve endişelenmeme (bilimsel adı: duygusal denge).
Merak ve hayal gücü
Hayal kurmayı, yeni fikirler bulmayı ve bir konuyu merak edip araştırmayı sevme (bilimsel adı: deneyime açıklık).
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- Her boyutun cetvel üzerinde gösterimi
- Her boyut için düzey ve sade bir açıklama
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
- Gelişim yol haritası: parmakla döndürülebilen üç boyutlu profil, nasıl çalışılabileceğine dair öneriler, veliye yaklaşım önerileri ve dört haftalık küçük adımlar
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- IPIP Beş Faktör Belirteçleri (Goldberg, 1992; Uluslararası Kişilik Madde Havuzu). Bu belirteçlerin 100 maddelik formundan her boyut için altı madde (üçü düz, üçü ters yönlü) seçildi ve 3–5. sınıf çocuklarının anlayacağı dile uyarlandı. IPIP maddeleri kamu malıdır (Goldberg ve ark., 2006). 6. sınıftan itibaren aynı modelin 50 maddelik formu Beş Faktör Kişilik Profili’nde kullanılır.
- Türkçe sürüm
- Maddeler Ölçekhane tarafından 8–11 yaşındaki çocukların günlük hayatından somut davranışlarla (arkadaşlar, oda, okul çantası, kitaplar) Türkçeye uyarlandı; her madde IPIP’teki aslının anlamını ve yönünü korur. İki maddede çocuğun güvenliği ve okuma becerisi gözetildi: “başkalarına yaklaşmakta zorlanma” maddesinde tanımadığı bir yetişkin değil bir çocuk anılır; “zor okuma metinlerinden kaçınma” maddesi, okuma becerisinden çok merakı yansıtsın diye bilmediği konulardaki kitaplar üzerinden sorulur. Ters yönlü maddeler, biri dışında, “değil” gibi olumsuzluklarla değil, öteki ucu anlatan bir davranışla yazıldı. IPIP maddeleri kamu malı olduğu için çeviri ve uyarlama serbesttir. Bu uyarlamanın Türkiye’deki çocuklarla güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Güvenirlik
- Bu kısa formun güvenirlik çalışması henüz yapılmadı; kaynaktaki 10 ve 20 maddelik ölçekler yetişkinlerle geliştirilmiştir. 10–20 yaş arası 230.000’i aşkın kişinin cevaplarıyla yapılan bir çalışmada, cümlelerin çoğuna katılma eğilimindeki kişiler arası farklılığın (varyansın) 10 yaşında 20 yaşındakinin iki katı olduğu ve bir boyutun maddeleri arasındaki tutarlılığın yaşla arttığı bulunmuştur (Soto ve ark., 2008). Aynı çalışmada, katılma eğilimi denetlendikten sonra, 10 yaşındakilerde 8–10 maddelik ölçeklerin güvenirlik katsayıları .57 ile .76 arasındaydı (20 yaşında .75 ile .87); çalışmanın en küçük katılımcıları 10 yaşındaydı. Bu yüzden her boyutta maddelerin yarısı ters yönlüdür ve birbirinin tersini söyleyen beş cümle çiftinin en az üçünde iki cümleye de aynı uç cevap verilirse raporda uyarı gösterilir. Her boyut altı cümleyle ölçüldüğü için sonuçlar yaklaşıktır; raporda ölçüm payı gösterilmez.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok. Puanlar 1–3 cevap aralığına göre yorumlanır: sonuç çocuğun kendini nasıl gördüğünü gösterir, akranlarıyla karşılaştırma yapmaz.
- Yaş ve sınıf
- 3, 4 ve 5. sınıflar için yazılmıştır; 6. sınıftan itibaren Beş Faktör Kişilik Profili önerilir. Çocuk cümleleri kendisi okur ve cevabı kendisi seçer; anlamadığı bir kelimeyi yanındaki yetişkin, cevabı yönlendirmeden açıklayabilir.
- Kullanım izni
- Kamu malı: IPIP maddeleri izin ve ücret gerektirmeden kopyalanabilir, düzenlenebilir, çevrilebilir ve her amaçla kullanılabilir. Kaynağı gör
- Sınırlılıklar
- Öz bildirime dayanır; sonuç çocuğun kendini nasıl gördüğünü yansıtır. Bazı çocuklar cümlelerin içeriğinden bağımsız olarak çoğuna “evet” demeye yatkındır; bu eğilimdeki farklar küçük yaşlarda daha büyüktür.
- Kişilik çocuklukta gelişmeye devam eder; sonuç kalıcı bir etiket değildir.
- Her boyut altı cümleyle ölçülür; tek bir boyuta ya da tek bir cümleye bakarak kesin sonuç çıkarılmamalıdır.
- Tanı koymaz; ruh sağlığı, dikkat ya da davranış güçlükleri için bir değerlendirme değildir.
- Bu konudaki büyük çalışma (Soto ve ark., 2008) 10–20 yaşları kapsar; 8–9 yaşındaki çocukların cevaplarının ne kadar tutarlı olduğu daha az bilinmektedir.
- Uyarlanmış maddelerin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Goldberg, L. R. (1992). The development of markers for the Big-Five factor structure. Psychological Assessment, 4(1), 26–42.
- Goldberg, L. R. ve ark. (2006). The International Personality Item Pool and the future of public-domain personality measures. Journal of Research in Personality, 40(1), 84–96.
- Soto, C. J., John, O. P., Gosling, S. D. ve Potter, J. (2008). The developmental psychometrics of Big Five self-reports: Acquiescence, factor structure, coherence, and differentiation from ages 10 to 20. Journal of Personality and Social Psychology, 94(4), 718–737.
- Vicentini, G., Raccanello, D. ve Burro, R. (2025). Self-report questionnaires to measure Big Five personality traits in children and adolescents: A systematic review. Scandinavian Journal of Psychology, 66(5), 627–653.
- IPIP Big-Five Factor Markers: madde listesi ve anahtar
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.