Sırayla Birleştirme Görevi
Bu görev, psikolojide 1940’lardan beri kullanılan iz sürme düzenine dayanır: ekrana dağılmış daireler sırayla birleştirilir. Birinci bölümde yalnızca sayılar (1, 2, 3…), ikinci bölümde sayılar ve harfler sırayla (1, A, 2, B…) vardır. İkinci bölüm iki sırayı birlikte izlemeyi gerektirdiği için genellikle daha uzun sürer. Görev yaklaşık 5 dakika sürer. Rapor; iki bölümün sürelerini, yanlış dokunuşları ve sayılarla harfler arasında geçiş yapmanın getirdiği ek süreyi sade bir dille anlatır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 5 dakika
- 3. sınıf ve üzeri
- 2 bölüm, her birinde 16 daire
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Birinci bölüm görsel taramayı ve işlem hızını ölçer. İkinci bölüm bunlara ek olarak iki sırayı (sayılar ve harfler) aynı anda akılda tutmayı ve aralarında geçiş yapabilmeyi gerektirir; ikinci bölümün süresi en çok çalışma belleğiyle, ardından geçiş becerisiyle ilişkili bulunmuştur (Sánchez-Cubillo ve ark., 2009). Rapor iki bölümü iki yolla karşılaştırır: ikinci bölümün birinci bölüme oranı, görevler arasında geçiş yapmanın getirdiği ek yükle ilişkili bulunmuştur (Arbuthnott ve Frank, 2000); iki bölümün süreleri arasındaki fark ise görsel tarama ve el hızının etkisini azaltır (Sánchez-Cubillo ve ark., 2009). Bu beceriler; bir işten ötekine geçerken toparlanmak ya da birden çok kuralı aynı anda izlemek gibi durumlarda kullanılır.
Sayılarla birleştirme
Birinci bölümün süresi ve yanlış dokunuşları: görsel tarama ve hız.
Sayı ve harflerle birleştirme
İkinci bölümün süresi ve yanlış dokunuşları: tarama ve hıza ek olarak iki sırayı akılda tutup aralarında gidip gelme.
Sayılarla harfler arasında geçiş
İkinci bölümün birinci bölüme göre ne kadar uzun sürdüğü: iki sırayı akılda tutup aralarında geçiş yapmanın getirdiği ek süre.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- İki bölümün süreleri ve yanlış dokunuş sayıları
- Sayılar ile harfler arasında geçiş yapmanın ne kadar ek süre getirdiğinin açıklaması
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- İz sürme (Trail Making) düzeni: 1944’te ABD ordusunun bireysel test bataryasında kullanılan ve Reitan’ın (1958) çalışmalarıyla yaygınlaşan görev. Yerleşimler, bölümlerin uzunluğu, dokunmalı uygulama biçimi, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; satılan formların yerleşimleri ve normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün görev. Harfler Türk alfabesinin sırasını izler (A, B, C, Ç, D, E, F, G); yönergeler Türkçe yazılmıştır.
- Güvenirlik
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. İki bölümün karşılaştırılabilmesi için ikisinde de 16 daire vardır ve ikinci bölümün yerleşimi, birinci bölümün yerleşiminin ayna görüntüsüdür: izlenecek yolun uzunluğu ve daireler arasındaki uzaklıklar birebir aynıdır; değişen, yerleşimin yönü ve dairelerdeki sayı ve harflerdir. Süreler cihazdan (ekran boyutu, dokunmatik ekran ya da fare) belirgin biçimde etkilenir; bu yüzden aynı kişinin sonuçları yalnızca aynı tür cihazla karşılaştırılmalıdır. İki bölümün oranı ve farkı, bölüm sürelerinin kendisinden daha az kesindir.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, görevde yapılanlarla anlatılır. Süreler çocukluk boyunca yaşla birlikte belirgin biçimde kısalır; bir norm yaş gruplarına ve cihaz türüne göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır. Sonuçlar kâğıt-kalem iz sürme testlerinin süreleri ve normlarıyla karşılaştırılamaz: daire sayısı, yerleşim ve uygulama biçimi farklıdır.
- Yaş ve sınıf
- 3. sınıftan itibaren uygulanır: rakamları ve alfabe sırasını bilmek gerekir. Tablet ya da bilgisayarla (fareyle) yapılması önerilir; telefonda daireler küçük kalır. Görev klavyeyle yapılamaz. Süre, daireler ekrana geldiği anda başlar; ilk daireyi (1) bulma süresi de sürenin içindedir.
- Kullanım izni
- Özgün görev. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Tanı koymaz; dikkat, öğrenme ya da gelişimle ilgili bir endişe için uzman değerlendirmesi gerekir.
- Süreler; cihaz, ekran boyutu, dokunmatik ekran ya da fare kullanımı ve el becerisinden etkilenir.
- Alfabe sırasını henüz akıcı bilmeyen çocuklarda ikinci bölümün süresi, geçiş becerisinden çok alfabe bilgisini yansıtabilir.
- Görev yeniden yapıldığında alıştırma etkisiyle süreler kısalır; iki uygulama arasındaki küçük farklar yorumlanmamalıdır.
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Reitan, R. M. (1958). Validity of the Trail Making Test as an indicator of organic brain damage. Perceptual and Motor Skills, 8(3), 271–276.
- Arbuthnott, K. ve Frank, J. (2000). Trail Making Test, Part B as a measure of executive control: Validation using a set-switching paradigm. Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology, 22(4), 518–528.
- Bowie, C. R. ve Harvey, P. D. (2006). Administration and interpretation of the Trail Making Test. Nature Protocols, 1(5), 2277–2281.
- Sánchez-Cubillo, I., Periáñez, J. A., Adrover-Roig, D., Rodríguez-Sánchez, J. M., Ríos-Lago, M., Tirapu, J. ve Barceló, F. (2009). Construct validity of the Trail Making Test: Role of task-switching, working memory, inhibition/interference control, and visuomotor abilities. Journal of the International Neuropsychological Society, 15(3), 438–450.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.