Düşünme ve Çalışma Tarzı

Kişinin düşünürken ve çalışırken kendini nasıl tanımladığını beş özellikte ölçer: soyut, felsefi ve teorik konular üzerine düşünmekten ve kendini incelemekten hoşlanma (soyut ve felsefi konulara ilgi); yeni fikirler ve yollar bulma, cesur planlar kurma (yenilikçilik); insanların ne düşündüğüne, onayına ve görüşlerine önem verme (başkalarının görüşüne önem verme); hep bir şeylerle meşgul olma ve çok iş çıkarma (enerji ve tempo); işleri hemen halletme, plan yapma ve düzeni sevme (düzen ve plan). IPIP’in karşılaştırmasında, ABD’deki Eugene-Springfield Topluluk Örneklemi’nden 471 yetişkinde bu beş ölçeğin JPI-R’deki karşılıklarıyla ilişkisi .59 (etkinlik düzeyi) ile .74 (yenilikçilik) arasındadır; iki ölçümün de hatası hesaba katıldığında .74 ile .95 arasına çıkar. Ölçekhane, aynı örneklemin herkese açık verisinde ölçeklerin IPIP’in 50 maddelik beş faktör ölçeğiyle (Goldberg, 1992) ilişkisini de hesapladı. En güçlü ilişkiler şunlardır: düzen ve plan ile sorumluluk (r = .90); yenilikçilik ile merak ve hayal gücü (r = .83) ve dışadönüklük (r = .42); soyut ve felsefi konulara ilgi ile merak ve hayal gücü (r = .75) ve dışadönüklük (r = .35); enerji ve tempo ile sorumluluk (r = .49) ve dışadönüklük (r = .32). Başkalarının görüşüne önem verme ise merak ve hayal gücüyle (r = −.32) ve duygusal dengeyle (r = −.30) ters yönde ilişkilidir. Bu ilişkilerin bir kısmı ortak cümlelerden gelir: düzen ve plan ölçeğinin beş, yenilikçiliğin dört, soyut ve felsefi konulara ilginin iki cümlesi o ölçekte de vardır. Bu test bir yetenek ya da zekâ testi değildir; sonuç, kişinin kendini nasıl gördüğünü gösterir. Beş ölçek ayrı ayrı puanlanır ve toplam bir puan hesaplanmaz.

• Soyut ve felsefi konulara ilgi

  Soyut, felsefi ve teorik konular üzerine düşünmekten ve kendini incelemekten hoşlanma; sanatı önemseme, şiiri sevme, film ve kitaplar üzerine konuşmaktan hoşlanma.

  Bir uçta: soyut ve felsefi konulara az ilgi duyan. Öbür uçta: soyut ve felsefi konular üzerine düşünmeyi seven.

• Yenilikçilik

  Yeni fikirler bulma, işleri yapmanın yeni yollarını düşünme, canlı bir hayal gücüne sahip olma ve cesur planlar kurma.

  Bir uçta: yeni fikir aramaya az yönelen. Öbür uçta: yeni fikirler ve yollar arayan.

• Başkalarının görüşüne önem verme

  İnsanların ne düşündüğüne, onayına ve görüşlerine önem verme; çevresindekiler gibi davranma. Düşük puan, kendi görüşünü kendisi oluşturmak istemeyi ve başkalarının ne düşündüğünü daha az dert etmeyi gösterir.

  Bir uçta: kendi görüşüne göre hareket eden. Öbür uçta: başkalarının görüşüne ve onayına önem veren.

• Enerji ve tempo

  Hep bir şeylerle meşgul olma, aynı anda birçok şeyi idare edebilme, çok iş çıkarma ve hareketli bir tempoda yaşama.

  Bir uçta: sakin bir tempoda ilerleyen. Öbür uçta: hareketli ve yoğun bir tempoda yaşayan.

• Düzen ve plan

  Düzeni sevme, plan ve programa göre hareket etme, yapılacak işleri hemen halletme ve eşyalarını yerli yerinde tutma.

  Bir uçta: düzene pek takılmayan. Öbür uçta: düzenli ve planlı.