Tepki Hızı
Bu görev, psikolojideki en eski ölçümlerden biri olan tepki süresi ölçümüne dayanır: boş bir kutuda bir daire belirdiği anda olabildiğince hızlı tepki verilir. Birinci bölümde tek kutu vardır (basit tepki); ikinci bölümde daire iki kutudan birinde belirir ve o taraftaki düğmeye basılır (seçmeli tepki). Görev yaklaşık 5 dakika sürer. Rapor; iki bölümdeki tipik tepki süresini, tepkilerin ne kadar tutarlı olduğunu ve seçim yapmanın tepkiyi ne kadar uzattığını sade bir dille anlatır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 5 dakika
- 3. sınıf ve üzeri
- 20 basit, 40 seçmeli deneme
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Tepki süresini ölçer: basit bölümde bir şeyi görür görmez tepki verme hızını (basit tepki süresi), seçmeli bölümde iki seçenekten doğrusunu seçip tepki verme hızını ve doğruluğunu (seçmeli tepki süresi). Seçmeli tepki basit tepkiden daha uzun sürer; Donders (1868), aradaki farkı uyaranı ayırt etmek ve tepkiyi seçmek için gereken süre olarak yorumlamıştır. Seçenek sayısı arttıkça tepki süresi uzar (Hick, 1952). Tepki süresi, bilgiyi işleme hızının en temel göstergelerinden biridir.
Basit tepki
Tek kutuda daire belirince düğmeye basma süresi.
Seçmeli tepki
İki kutudan hangisinde daire belirdiğine göre doğru taraftaki düğmeye basma süresi ve doğruluğu.
Seçimin etkisi
İki seçenekten birini seçmenin tepki süresine eklediği süre.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- Basit ve seçmeli bölümlerde tipik tepki süresi ve tepkilerin ne kadar tutarlı olduğu
- Seçmeli bölümde doğru taraftaki düğmeye basma ve seçim yapmanın tepkiyi ne kadar uzattığının açıklaması
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Klasik tepki süresi ölçümü: Donders’in (1868) basit ve seçmeli tepki süresi ayrımına dayanan düzen. Deary, Liewald ve Nissan’ın (2011) bilgisayarda uygulanan basit ve dört seçenekli tepki süresi görevine benzer biçimde, boş bir kutuda değişken bir beklemeden sonra beliren işarete olabildiğince hızlı tepki verilir; bu görevde seçmeli bölüm iki kutuyla yapılır. Bekleme süreleri, deneme sırası, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; ticari testlerin uyaranları, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün görev. Görev şekillerle yapılır; yönergeler Türkçe yazılmıştır.
- Güvenirlik
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Benzer bir görevde (Deary-Liewald; klavyeyle yapılan, seçmeli bölümü dört seçenekli bir görev), 18–80 yaşlarındaki 150 yetişkinde iç tutarlılık basit tepkide .94, seçmeli tepkide .97 bulunmuş; görevin süreleri, yerleşik bir tepki süresi aletiyle ölçülenlerle basit tepkide .68, seçmeli tepkide .82 düzeyinde ilişkili çıkmıştır (Deary, Liewald ve Nissan, 2011). İki bölüm arasındaki farka dayanan puanlar ise daha az güvenilirdir (Hedge ve ark., 2018); bu yüzden raporda seçimin etkisi yalnızca betimleyici olarak verilir ve 0,05 saniyeden küçük farklar belirgin sayılmaz.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, görevde yapılanlarla anlatılır. Çocuklar büyüdükçe bilgiyi daha hızlı işler; 116 çocuğun 9 ve 14 yaşında on farklı hız göreviyle ölçüldüğü bir çalışmada işleme hızındaki gelişim gösterilmiştir (Kail ve Miller, 2006). Bu yüzden bir norm yaş gruplarına göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır.
- Yaş ve sınıf
- 3. sınıftan itibaren uygulanır. Telefonda ya da tablette dokunarak, bilgisayarda klavyeyle (boşluk, sol ve sağ ok tuşları) yapılır; seçmeli bölüm fareyle yapılırsa süreye imlecin düğmeler arasındaki yolu da eklenir. Tarayıcıda ölçülen tepki süreleri gerçek süreden daha uzun çıkar ve bu fark cihazdan cihaza onlarca milisaniye değişebilir (Bridges ve ark., 2020; Pronk ve ark., 2020); bu yüzden aynı kişinin sonuçları karşılaştırılacaksa aynı cihaz kullanılmalıdır. İki bölüm arasındaki fark (seçimin etkisi) cihazın bu gecikmesinden daha az etkilenir.
- Kullanım izni
- Özgün görev. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Dikkat ya da öğrenmeyle ilgili durumlar için tanı koymaz; tanı yalnızca uzman değerlendirmesiyle konur.
- Birkaç dakikalık tek bir uygulama sınırlı bilgi verir; okul başarısı ya da spordaki beceri hakkında tek başına bir sonuç çıkarılmamalıdır.
- Ölçülen süreler, cihazın, ekranın ve tarayıcının gecikmesini de içerir; farklı cihazlarda ölçülen süreler birbiriyle doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
- Seçmeli bölüm tek parmakla ya da fareyle yapılırsa, süreye parmağın ya da imlecin düğmeler arasındaki yolu da eklenir.
- Sonuç; yorgunluk, isteklilik ve ortamdaki dikkat dağıtıcılar gibi etkenlerden etkilenir. Görev yeniden yapıldığında alıştırma etkisi görülebilir.
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Donders, F. C. (1969). On the speed of mental processes (W. G. Koster, Çev.). Acta Psychologica, 30, 412–431. (Özgün yayın 1868.)
- Hick, W. E. (1952). On the rate of gain of information. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 4(1), 11–26.
- Deary, I. J., Liewald, D. ve Nissan, J. (2011). A free, easy-to-use, computer-based simple and four-choice reaction time programme: The Deary-Liewald reaction time task. Behavior Research Methods, 43(1), 258–268.
- Kail, R. V. ve Miller, C. A. (2006). Developmental change in processing speed: Domain specificity and stability during childhood and adolescence. Journal of Cognition and Development, 7(1), 119–137.
- Hedge, C., Powell, G. ve Sumner, P. (2018). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences. Behavior Research Methods, 50(3), 1166–1186.
- Bridges, D., Pitiot, A., MacAskill, M. R. ve Peirce, J. W. (2020). The timing mega-study: Comparing a range of experiment generators, both lab-based and online. PeerJ, 8, e9414.
- Pronk, T., Wiers, R. W., Molenkamp, B. ve Murre, J. (2020). Mental chronometry in the pocket? Timing accuracy of web applications on touchscreen and keyboard devices. Behavior Research Methods, 52(3), 1371–1382.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.