Erteleme ve Zaman Yönetimi
Bu test beş alanı inceler: işlere ertelemeden başlama, planlama ve öncelik belirleme, bir işin süresini tahmin etme, dikkat dağıtıcılara karşı odağı koruma ve zamanının kontrolünün kendinde olduğu duygusu. Rapor her alanı ayrı ayrı anlatır, ardından alanları birlikte yorumlar: ertelemenin hangi zaman yönetimi alışkanlıklarıyla birlikte görüldüğünü (araştırmalarda ertelemeyle ilişkili bulunan plan eksikliği ve dikkat dağıtıcılar, sürenin kısa tahmin edilmesi, zamanın kontrolünü kaybetmiş hissetme) gösterir. Maddeler sıfırdan yazılmıştır. Öğrenciye ve veliye ayrı raporlar, testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor hazırlanır.
- yaklaşık 5 dakika
- 6. sınıftan yetişkinlere
- 25 cümle
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Beş alanı ölçer: işlere ertelemeden başlama, planlama ve öncelik belirleme, bir işin süresini tahmin etme, dikkat dağıtıcılara karşı odağı koruma ve zamanın kontrolünün kişide olduğu duygusu. Her alanda yüksek puan o becerinin sık kullanıldığını gösterir; “Ertelemeden başlama” puanının düşük olması işlerin sık ertelendiği anlamına gelir. Rapor alanları ayrıca birlikte yorumlar: ertelemenin hangi zaman yönetimi alışkanlıklarıyla birlikte görüldüğünü gösterir. Erteleme tembellikle açıklanamaz: araştırmacılar onu çoğu zaman zor ya da sıkıcı bir işin o an verdiği kötü duygudan kaçmak olarak açıklar; bu kaçış sonradan çoğu zaman daha kötü hissettirir (Sirois ve Pychyl, 2013). Kişilik değil davranış ölçer; araştırmalarda zaman yönetimi başarıyla ve ondan biraz daha güçlü biçimde kendini iyi hissetmeyle ilişkili bulunmuştur (Aeon, Faber ve Panaccio, 2021).
Ertelemeden başlama
Yapılması gereken işlere ertelemeden, zamanında başlama. Puan düşükse işler sık sık ertelenir.
Planlama ve öncelik
Yapılacakları yazma, önem sırasına koyma, ara hedefler belirleme ve bir işi ne zaman, nerede yapacağına önceden karar verme.
Süreyi tahmin etme
Bir işin ne kadar süreceğini isabetli tahmin etme ve gün içinde zamanın nereye gittiğinin farkında olma.
Odağı koruma
Bir işle uğraşırken telefon gibi dikkat dağıtıcılara ve anlık isteklere kapılmadan işi sürdürme.
Zamanın kontrolü
Zamanının kontrolünün kendinde olduğunu, işlere ve dinlenmeye yetecek zamanı bulabildiğini hissetme.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor. Raporlar PDF olarak indirilebilir
- Her boyutun cetvel üzerinde gösterimi
- Her boyut için düzey ve sade bir açıklama
- Alanların birlikte yorumu: ertelemenin hangi zaman yönetimi alışkanlıklarıyla birlikte görüldüğü
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
- Gelişim yol haritası: parmakla döndürülebilen üç boyutlu profil, nasıl çalışılabileceğine dair öneriler, veliye yaklaşım önerileri ve dört haftalık küçük adımlar
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Özgün ölçek (Ölçekhane, 2026). Maddeler sıfırdan yazılmıştır; başka bir ölçeğin maddeleri kullanılmamıştır. Dayanakları: ertelemenin tanımı ve ertelemeyle ilişkili özellikler (Steel, 2007), zaman yönetimi davranışları ve zamanı kontrol edebilme duygusu (Macan ve ark., 1990), bir işin süresinin kısa tahmin edilmesi (Buehler, Griffin ve Ross, 1994) ve “ne zaman, nerede” planları (Gollwitzer ve Sheeran, 2006).
- Türkçe sürüm
- Özgün Türkçe ölçek; bir çeviri değildir. Her alanda ters yönlü maddeler vardır (toplam 25 maddenin 11’i); birbirinin tersini söyleyen beş cümle çiftinden en az üçünde iki cümleye de uçtaki seçeneklerden biri (“Sık sık” ya da “Her zaman”; “Hiçbir zaman” ya da “Nadiren”) verilirse raporda “evet ya da hayır deme eğilimi” uyarısı gösterilir.
- Güvenirlik
- Pilot aşamasındadır: iç tutarlılık ve yapı geçerliği henüz incelenmedi.
- Norm durumu
- Türkiye normu henüz yok. Puanlar, her davranışın ne sıklıkla görüldüğüne göre (1: hiçbir zaman, 5: her zaman) yorumlanır; kişi başkalarıyla karşılaştırılmaz.
- Yaş ve sınıf
- 6. sınıftan itibaren; mezunlar ve yetişkinler de çözebilir. Maddeler okula özgü değildir: “iş” sözcüğü, ödevden işteki görevlere kadar kişinin sorumluluğundaki her şeyi kapsar.
- Kullanım izni
- Özgün ölçek. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Kişinin kendi bildirimine dayanır; insanlar zamanlarını nasıl kullandıklarını olduğundan farklı değerlendirebilir.
- Erteleme işe ve döneme göre değişir; bu test genel eğilimi sorar.
- Erteleme bir tanı değildir, ama sıkıntılı bir dönemle birlikte görülebilir: araştırmalarda çökkünlükle (depresyon) de ilişkili bulunmuştur (Steel, 2007). Erteleme hayatı belirgin biçimde zorlaştırıyorsa bir uzmanla görüşmek gerekir.
- Bulgular çoğunlukla ilişkiseldir: bir alışkanlığın ertelemeyle birlikte görülmesi, ertelemenin tek nedeni olduğu anlamına gelmez.
- Pilot aşamasındadır: güvenirlik ve geçerlik çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65–94.
- Macan, T. H., Shahani, C., Dipboye, R. L. ve Phillips, A. P. (1990). College students’ time management: Correlations with academic performance and stress. Journal of Educational Psychology, 82(4), 760–768.
- Buehler, R., Griffin, D. ve Ross, M. (1994). Exploring the “planning fallacy”: Why people underestimate their task completion times. Journal of Personality and Social Psychology, 67(3), 366–381.
- Gollwitzer, P. M. ve Sheeran, P. (2006). Implementation intentions and goal achievement: A meta-analysis of effects and processes. Advances in Experimental Social Psychology, 38, 69–119.
- Aeon, B., Faber, A. ve Panaccio, A. (2021). Does time management work? A meta-analysis. PLOS ONE, 16(1), e0245066.
- Sirois, F. M. ve Pychyl, T. A. (2013). Procrastination and the priority of short-term mood regulation: Consequences for future self. Social and Personality Psychology Compass, 7(2), 115–127.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.