Kelime Listesi Hatırlama
Bu görev, psikolojide sözel öğrenmeyi ve belleği incelemek için dünyada yaygın olarak kullanılan liste öğrenme düzenine dayanır: 15 kelimelik bir liste üç kez gösterilir ve her seferinden sonra hatırlanan kelimeler yazılır; sonra yeni bir liste araya girer, ilk liste yeniden hatırlanır ve en sonda kelimeleri tanıma bölümü gelir. Görev yaklaşık 12 dakika sürer. Rapor; tekrarlarla ne kadar öğrenildiğini, araya giren listeden sonra öğrenilenin ne kadar korunduğunu, tanımada hangi kelimelerin karıştırıldığını ve listenin hangi kısmının daha çok hatırlandığını sade bir dille anlatır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 12 dakika
- 3. sınıftan yetişkinlere
- 15 kelimelik iki liste, 5 hatırlama ve 1 tanıma bölümü
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Sözel öğrenmeyi ve belleği ölçer: tekrarlarla bir kelime listesini öğrenebilmeyi (üç denemede hatırlanan kelimeler), araya yeni bir liste girdikten sonra öğrenileni koruyabilmeyi ve öğrenilen kelimeleri yeni ya da benzer kelimelerden ayırt edebilmeyi (tanıma). Raporda ayrıca listenin başından, ortasından ve sonundan ne kadar hatırlandığı ve yanlışlıkla tanınan kelimelerin türü anlatılır. Listenin başındaki kelimeleri hatırlamak, kelimeler sunulurken öncekileri içinden tekrar etmekle ilgilidir ve bu tür tekrar çocukluk boyunca gelişir (Lehmann, 2015). 5, 7, 9 ve 11 yaş gruplarından çocuklarla yapılan bir çalışmada, birbirine anlamca yakın kelimelerden oluşan listelerden sonra listede olmayan ama anlamca yakın bir kelimeyi yanlışlıkla tanıma 5 yaş grubunda öteki gruplardan daha az görülmüş, 7, 9 ve 11 yaş grupları arasında güvenilir bir fark bulunmamıştır; 5 yaş grubundaki çocuklar ise sesçe benzer kelimelerde, anlamca yakın kelimelerdekinden daha çok yanılmıştır (Dewhurst ve ark., 2012).
Öğrenme
Aynı liste üç kez gösterildiğinde her seferinde hatırlanan kelime sayısı ve tekrarlarla ne kadar arttığı.
Öğrenileni koruma
Araya yeni bir liste girdikten sonra ilk listeden, yeniden görmeden ne kadar hatırlandığı.
Tanıma
İlk listedeki kelimeleri, ilk listede olmayan (ikinci listedeki, benzer ya da yeni) kelimelerden ayırt edebilme.
Çalışma biçimi
Listenin başından, ortasından ve sonundan ne kadar hatırlandığı ve listede olmayan kelimelerin yazılıp yazılmadığı.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor. Raporlar PDF olarak indirilebilir
- Aynı liste üç kez gösterildiğinde her seferinde hatırlanan kelimeler (grafikle) ve araya yeni bir liste girdikten sonra öğrenilenin ne kadar korunduğu
- Kelimeleri görünce tanıma, yanlışlıkla tanınan kelimelerin türü ve listenin başından, ortasından ve sonundan ne kadar hatırlandığı (üç boyutlu grafikle)
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
- Gelişim yol haritası: öğrendiğini aklında tutmayı kolaylaştıran yollar, bilmekte yarar olanlar, veliye yaklaşım önerileri ve dört haftalık küçük adımlar
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Sözel liste öğrenme düzeni: bir kelime listesi birkaç kez sunulur ve her seferinden sonra hatırlanan kelimeler söylenir; ardından yeni bir liste araya girer, ilk liste yeniden hatırlanır ve bir tanıma bölümü gelir. Rey’in işitsel sözel öğrenme düzeni olarak bilinen bu yapı, dünyada klinikte ve araştırmada yaygın olarak kullanılır; örneğin Brezilya’da 7–10 yaş arası 119 çocukla yapılan bir çalışmada 12 kelimelik bir liste dört kez sunulmuş, araya ikinci bir liste girmiş, ilk liste hemen ve 20 dakika sonra yeniden hatırlanmış, en sonda da tanıma bölümü uygulanmıştır (Oliveira ve Charchat-Fichman, 2008). Bu düzende kelimeler sesli okunur ve hatırlananlar söylenir; bu görevde ise kelimeler ekranda yazılı gösterilir, hatırlananlar yazılır ve 20 dakika sonraki hatırlama yoktur. Kelime listeleri, tanıma bölümündeki kelimeler, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; ticari bellek testlerinin kelime listeleri, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün görev. Kelimeler Türkçede sık kullanılan, somut ve kolay yazılan adlardan seçilmiştir; bir listedeki kelimeler farklı türlerdendir (ör. yalnızca bir hayvan, bir meyve, bir çalgı).
- Güvenirlik
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Liste her denemede aynı sırayla gösterilir; herkes aynı kelimeleri görür. Tanıma bölümünde her yanılgı türünden yalnızca 5 kelime vardır; bu yüzden türler arasındaki farklar kaba bir göstergedir. Öğrenmedeki artış ya da araya giren listeden sonraki değişim gibi iki sonuç arasındaki farklar, kişiler arasındaki farkları güvenilir biçimde ölçmekte zorlanır (Hedge ve ark., 2018); raporda bu farklar yalnızca betimleyici olarak verilir.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, görevde yapılanlarla anlatılır. Çocuklarda liste öğrenme yaşla gelişir: Brezilya’daki çalışmada 7 yaş grubundaki çocuklar her öğrenme denemesinde 9 ve 10 yaş gruplarındaki çocuklardan daha az kelime hatırlamış ve listeyi daha yavaş öğrenmiştir (Oliveira ve Charchat-Fichman, 2008). Bu yüzden bir norm yaş gruplarına göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır.
- Yaş ve sınıf
- 3. sınıftan itibaren uygulanır; yetişkinler de çözebilir. Kelimeler ekranda yazılı gösterildiği ve hatırlananlar yazıldığı için okumayı ve yazmayı gerektirir; okumakta ya da yazmakta zorlanan biri için sonuç belleği tam yansıtmayabilir. Telefonda yazmak zor geliyorsa bilgisayarda ya da tablette çözülebilir. Yazım ayrıntıları (Türkçe harflerin işaretleri, çoğul eki ve beş ya da daha çok harfli kelimelerde, ilk harf doğruysa tek bir harf kayması) hata sayılmaz.
- Kullanım izni
- Özgün görev. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Öğrenme ya da bellekle ilgili durumlar için tanı koymaz; tanı yalnızca uzman değerlendirmesiyle konur.
- Kelimeler birkaç dakika içinde hatırlanır; uzun süre sonra (ör. yarım saat ya da bir gün sonra) ne kadar hatırlandığı ölçülmez.
- Görev yazılı kelimelerle yapılır; duyduğunu hatırlama ya da resim, yer ve yüz gibi sözel olmayan bilgileri hatırlama hakkında tek başına bir sonuç çıkarılmamalıdır.
- Kelimelerin bir yere yazılması ya da ekran görüntüsünün alınması sonucu geçersiz kılar; sonuç, görevin yönergeye uygun yapıldığı varsayımıyla anlatılır.
- Sonuç; yorgunluk, isteklilik ve ortamdaki dikkat dağıtıcılardan etkilenir. Görev yeniden yapıldığında kelimeler tanıdık geleceği için sonuç yükselebilir.
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Oliveira, R. M. ve Charchat-Fichman, H. (2008). Brazilian children performance on Rey’s auditory verbal learning paradigm. Arquivos de Neuro-Psiquiatria, 66(1), 40–44.
- Lehmann, M. (2015). Rehearsal development as development of iterative recall processes. Frontiers in Psychology, 6, 308.
- Dewhurst, S. A., Howe, M. L., Berry, D. M. ve Knott, L. M. (2012). Test-induced priming increases false recognition in older but not younger children. Journal of Experimental Child Psychology, 111(1), 101–107.
- Hedge, C., Powell, G. ve Sumner, P. (2018). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences. Behavior Research Methods, 50(3), 1166–1186.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.