Renk-Kelime Görevi
Bu görev, psikolojide 1935’ten beri kullanılan renk-kelime düzenine dayanır: KIRMIZI, MAVİ, YEŞİL ve SARI kelimeleri bazen kendi renginde, bazen başka bir renkte yazılır ve kelimenin kendisine değil, yazıldığı renge göre cevap verilir. Okumak çok otomatik bir alışkanlık olduğu için kelime ile renk farklı olduğunda çoğu kişi biraz yavaşlar ve daha çok hata yapar. Görev iki bölümden oluşur ve yaklaşık 6 dakika sürer. Rapor; doğru cevapları, cevap hızını ve bu yavaşlamanın büyüklüğünü sade bir dille anlatır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 6 dakika
- 3. sınıf ve üzeri
- 96 deneme, 2 bölüm
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Ketlemeyi, yani otomatik hâle gelmiş bir cevabı (kelimeyi okumayı) durdurup göreve uygun cevabı (yazının rengini) verebilmeyi ölçer. Bu beceri; dikkat dağıtan bir şeye rağmen işine odaklanmak ya da bir kuralı uygularken alışkanlıklara kapılmamak gibi durumlarda kullanılır. Rapor ayrıca doğruluğu ve cevap hızını verir.
Doğru cevaplar
Yazının rengini doğru bulma oranı; kelime ile renk aynıyken ve farklıyken ayrı ayrı.
Cevap hızı
Doğru cevaplarda tipik cevap süresi: işi ne kadar hızlı yürütebildiği.
Renk-kelime etkisi
Kelime ile renk farklıyken cevapların ne kadar yavaşladığı: okuma alışkanlığını durdurup rengi bulmanın ne kadar çaba istediği.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- Doğru cevap oranı ve tipik cevap süresi; kelime ile renk aynıyken ve farklıyken ayrı ayrı
- Kelime ile renk farklıyken cevapların ne kadar yavaşladığını (renk-kelime etkisi) gösteren grafik ve açıklaması
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Stroop’un (1935) renk-kelime düzeni. Kelimeler, renkler, deneme sırası, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; ticari Stroop testlerinin kartları, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün görev. Kelimeler Türkçedir (KIRMIZI, MAVİ, YEŞİL, SARI); yönergeler Türkçe yazılmıştır.
- Güvenirlik
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Renk-kelime etkisi grup düzeyinde psikolojinin en sağlam bulgularından biridir (MacLeod, 1991); ancak iki koşul arasındaki farka dayanan bu tür puanlarda aynı kişinin iki uygulaması arasındaki tutarlılık (test-tekrar test güvenirliği) sınırlıdır (Hedge ve ark., 2018). Bu yüzden raporda bu fark, doğruluk ve cevap süresiyle birlikte ve yalnızca betimleyici olarak verilir; 0,05 saniyeden küçük farklar belirgin sayılmaz.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, görevde yapılanlarla anlatılır. Renk-kelime etkisi çocuklukta büyüktür, gençlikte azalır ve yaşlılıkta yeniden artar (Comalli ve ark., 1962); bu yüzden bir norm yaş gruplarına göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır.
- Yaş ve sınıf
- 3. sınıftan itibaren uygulanır: kelimelerin akıcı okunması gerekir. Dokunmatik ekranla, fareyle ya da klavyeyle (1–4 tuşları) yapılabilir; aynı kişinin sonuçları karşılaştırılacaksa aynı tür cihaz kullanılmalıdır.
- Kullanım izni
- Özgün görev. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi durumlar için tanı koymaz; tanı yalnızca uzman değerlendirmesiyle konur.
- Renk körlüğü (özellikle kırmızı ile yeşili ayırt etme güçlüğü) olan kişilerde sonuç geçerli değildir. Renkler, kırmızı-yeşil renk körlüğünde de daha kolay ayrılacak biçimde seçildi ve görev kısa bir renk denemesiyle başlar; bu deneme bir renk körlüğü testi değildir, yalnızca renklerin o ekranda ayırt edilip edilmediğine bakar.
- Okumayı yeni öğrenen ya da yavaş okuyan çocuklarda kelime yeterince otomatik okunmadığı için renk-kelime etkisi küçük çıkabilir; bu, ketlemenin güçlü olduğu anlamına gelmez.
- Sonuç; yorgunluk, ortamdaki gürültü, isteklilik ve cihaz (dokunmatik ekran, fare ya da klavye) gibi etkenlerden etkilenir.
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Stroop, J. R. (1935). Studies of interference in serial verbal reactions. Journal of Experimental Psychology, 18(6), 643–662.
- MacLeod, C. M. (1991). Half a century of research on the Stroop effect: An integrative review. Psychological Bulletin, 109(2), 163–203.
- Comalli, P. E., Wapner, S. ve Werner, H. (1962). Interference effects of Stroop color-word test in childhood, adulthood, and aging. The Journal of Genetic Psychology, 100(1), 47–53.
- Hedge, C., Powell, G. ve Sumner, P. (2018). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences. Behavior Research Methods, 50(3), 1166–1186.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.