Zihinde Döndürme
Bu görev, psikolojide uzamsal beceriyi ölçmek için yaygın olarak kullanılan “zihinsel döndürme” düzenine dayanır: yan yana iki şekil gösterilir; sağdaki şeklin, soldakinin döndürülmüş hâli mi yoksa ayna görüntüsü mü olduğuna karar verilir. Şekil ne kadar çok döndürülmüşse karar genellikle o kadar uzun sürer; bunun, şeklin zihinde döndürülmesinden kaynaklandığı düşünülür. Görev iki bölümden oluşur ve yaklaşık 7 dakika sürer. Rapor; doğru cevapları, karar süresini ve şekil daha çok döndürüldüğünde kararın nasıl değiştiğini sade bir dille anlatır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 7 dakika
- 5. sınıf ve üzeri
- 80 deneme, 2 bölüm
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Zihinsel döndürmeyi, yani bir şeklin görüntüsünü zihinde döndürüp başka bir şekille karşılaştırabilmeyi ölçer. Shepard ve Metzler (1971), iki şeklin aynı olup olmadığına karar verme süresinin, şekiller arasındaki döndürme açısıyla doğrusal olarak arttığını bulmuştur; bu bulgu, şeklin zihinde, gerçekte döndürülür gibi döndürüldüğü biçiminde yorumlanır. Bu beceri, bir şeklin döndürülünce nasıl görüneceğini düşünmeyi gerektiren durumlarda (ör. bir yapboz parçasının nereye oturacağını görmek) kullanılır.
Doğru cevaplar
Döndürülmüş şeklin aynı şekil mi yoksa ayna görüntüsü mü olduğunu doğru bulma oranı.
Karar süresi
Doğru bulunan aynı şekillerde tipik karar süresi.
Döndürme etkisi
Şekil daha çok döndürüldüğünde karar süresinin nasıl değiştiği.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- Doğru cevap oranı; aynı şekillerde ve ayna görüntülerinde ayrı ayrı
- Döndürme açısına göre tipik karar süresi grafiği ve şekil daha çok döndürüldüğünde karar süresinin nasıl değiştiğinin açıklaması
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Zihinsel döndürme düzeni: Shepard ve Metzler’in (1971) iki şekli karşılaştırma çalışmasından gelen ve bugün uzamsal beceriyi ölçmek için yaygın olarak kullanılan düzen; döndürülmüş bir şeklin, öteki şeklin aynısı mı yoksa ayna görüntüsü mü olduğuna karar verilir. Şekiller (birim karelerden oluşan sekiz özgün şekil), açılar, deneme sırası, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; ticari testlerin şekilleri, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün görev. Görev şekillerle yapılır; yönergeler Türkçe yazılmıştır.
- Güvenirlik
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Karar süresinin döndürme açısıyla artması ilk kez yetişkinlerde gösterilmiş (Shepard ve Metzler, 1971), 6 yaş ve üstündeki çocuklarda da bulunmuştur (Wimmer ve ark., 2017); ancak iki koşul arasındaki farka dayanan puanlarda aynı kişinin iki uygulaması arasındaki tutarlılık (test-tekrar test güvenirliği) sınırlıdır (Hedge ve ark., 2018). Bu yüzden raporda döndürme etkisi, doğruluk ve karar süresiyle birlikte ve yalnızca betimleyici olarak verilir; 0,25 saniyeden küçük farklar belirgin sayılmaz.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, görevde yapılanlarla anlatılır. Zihinsel döndürme becerisi çocukluk boyunca gelişir (Frick, Möhring ve Newcombe, 2014). 4, 6, 8 ve 10 yaşındaki çocuklar ile yetişkinlerin karşılaştırıldığı bir çalışmada, 6 yaş ve üstündeki bütün gruplarda karar süresinin açıyla birlikte doğrusal olarak arttığı bildirilmiştir (Wimmer, Robinson ve Doherty, 2017). Bir norm, yaş gruplarına göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır.
- Yaş ve sınıf
- 5. sınıftan itibaren uygulanır. Dokunmatik ekranla, fareyle ya da klavyeyle (sol ve sağ ok tuşları) yapılabilir; aynı kişinin sonuçları karşılaştırılacaksa aynı tür cihaz kullanılmalıdır.
- Kullanım izni
- Özgün görev. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Öğrenme güçlüğü ya da başka bir durum için tanı koymaz; tanı yalnızca uzman değerlendirmesiyle konur.
- Birkaç dakikalık tek bir uygulama sınırlı bilgi verir; matematik ya da geometri başarısı hakkında tek başına bir sonuç çıkarılmamalıdır.
- Görev düz (iki boyutlu) şekillerle yapılır; üç boyutlu nesneleri zihinde döndürme becerisini doğrudan ölçmez.
- Sonuç; yorgunluk, isteklilik, ekranın büyüklüğü ve cihaz gibi etkenlerden etkilenir. Görev yeniden yapıldığında alıştırma etkisi görülebilir.
- Bu görevin güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Shepard, R. N. ve Metzler, J. (1971). Mental rotation of three-dimensional objects. Science, 171(3972), 701–703.
- Frick, A., Möhring, W. ve Newcombe, N. S. (2014). Development of mental transformation abilities. Trends in Cognitive Sciences, 18(10), 536–542.
- Wimmer, M. C., Robinson, E. J. ve Doherty, M. J. (2017). Are developments in mental scanning and mental rotation related? PLOS ONE, 12(2), e0171762.
- Hedge, C., Powell, G. ve Sumner, P. (2018). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences. Behavior Research Methods, 50(3), 1166–1186.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.