Sürekli Dikkat: Harf İşaretleme
Bu görev, dikkat araştırmalarında 19. yüzyıldan beri kullanılan harf işaretleme düzenine dayanır; Türkiye’de “Burdon dikkat testi” adıyla bilinen uygulamalar da bu türdendir. Öğrenci, satır satır dizilmiş harfler arasında a, b, d ve g harflerini bulup işaretler. Görev 90 saniyelik dört bölümden oluşur ve yaklaşık 9 dakika sürer. Harf sayfaları her uygulamada bilgisayar tarafından yeniden üretilir; bu yüzden ezberlenemez. Rapor; çalışma hızını, bulunan ve atlanan harfleri, yanlış işaretlemeleri ve bölümler ilerledikçe dikkatin nasıl değiştiğini sade bir dille anlatır. Tanı koymaz.
- yaklaşık 9 dakika
- 3. sınıf ve üzeri
- 4 bölüm, her biri 90 saniye
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Sürekli ve seçici dikkati ölçer: aranan harfleri benzer harfler arasından ayırt edebilmeyi (seçici dikkat), bunu birkaç dakika boyunca aynı hız ve özenle sürdürebilmeyi (sürekli dikkat) ve çalışma hızını. Bu beceriler, uzun bir metni dikkatle okumak, sınavda soruları gözden kaçırmadan çözmek ya da yazılan bir metindeki hataları fark etmek gibi okul işlerinde kullanılır.
Çalışma hızı
Dakikada taranan harf sayısı: işi ne kadar hızlı yürütebildiği.
Hedefleri bulma
Taranan satırlardaki aranan harflerden kaçının bulunduğu: ne kadar dikkatli çalışıldığı.
Net doğru
Doğru işaretlerden yanlış işaretler çıkarılınca kalan sayı: hızla dikkatin birlikte ölçüsü.
Dikkati sürdürme
Görev ilerledikçe performansın korunup korunmadığı: son bölümlerin ilk bölümlere göre değişimi.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- Çalışma hızı, bulunan ve atlanan harfler, yanlış işaretlemeler ve net doğru sayısı
- Bölümler ilerledikçe dikkatin korunup korunmadığını gösteren bölüm bölüm grafik
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Bourdon’un (1895) harf işaretleme (iptal) görevi. Türkiye’de “Burdon dikkat testi” adıyla bilinen kâğıt-kalem uygulamaları da bu düzeni kullanır. Harf sayfaları, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; d2 gibi ticari testlerin sayfaları, işaretleri ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün görev. Harfler Türk alfabesinden seçilmiştir; aranan g harfinden yalnızca bir işaretle ayrılan ğ sayfalarda kullanılmaz. Yönergeler Türkçedir.
- Güvenirlik
- Pilot aşamasındadır; bu görevin güvenirlik çalışması henüz yapılmadı. Her bölüm ayrı süreyle uygulandığı için güvenirlik bölümler arası tutarlılıkla hesaplanabilir. Benzer bir dijital harf işaretleme görevinde üniversite öğrencileriyle paralel form güvenirliği r = .71–.83, iç tutarlılık α = .73–.91, d2 dikkat testiyle ilişki r = .43–.59 bulunmuştur (Pahor ve ark., 2022). Bu değerler çocuklar ve bu görev için doğrudan geçerli değildir.
- Norm durumu
- Türkiye normu henüz yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, görevde yapılanlarla anlatılır. Sürekli dikkat çocukluk boyunca yaşla birlikte belirgin biçimde gelişir (Betts ve ark., 2006); bu yüzden bir norm, sınıf düzeylerine göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır. Puanlar, kâğıt-kalem Burdon uygulamalarının puanları ve normlarıyla karşılaştırılamaz: sayfa, süre ve işaretleme biçimi farklıdır.
- Yaş ve sınıf
- 3. sınıftan itibaren uygulanır. Tablet ya da bilgisayarla yapılması önerilir; telefonda harfler küçük kalır. Aynı öğrencinin sonuçları karşılaştırılacaksa aynı tür cihaz kullanılmalıdır.
- Kullanım izni
- Özgün görev. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) gibi durumlar için tanı koymaz; tanı yalnızca uzman değerlendirmesiyle konur.
- Sonuç; yorgunluk, uykusuzluk, ortamdaki gürültü, isteklilik ve cihaz (ekran boyutu, dokunmatik ekran ya da fare) gibi etkenlerden etkilenir.
- Harfleri tanımakta ya da b, d ve p gibi harfleri ayırt etmekte zorlanan öğrencilerde sonuç, dikkatten çok harf tanımayı yansıtabilir.
- Görev yeniden yapıldığında alıştırma etkisiyle puanlar bir miktar yükselir; iki uygulama arasındaki küçük farklar yorumlanmamalıdır.
- Pilot aşamasındadır: güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Bourdon, B. (1895). Observations comparatives sur la reconnaissance, la discrimination et l’association. Revue Philosophique de la France et de l’Étranger.
- Betts, J., McKay, J., Maruff, P. ve Anderson, V. (2006). The development of sustained attention in children: The effect of age and task load. Child Neuropsychology, 12(3), 205–221.
- Pahor, A., Mester, R. E., Carrillo, A. A., Ghil, E., Reimer, J. F., Jaeggi, S. M. ve Seitz, A. R. (2022). UCancellation: A new mobile measure of selective attention and concentration. Behavior Research Methods, 54(5), 2602–2617.
- Uttl, B. ve Pilkenton-Taylor, C. (2001). Letter cancellation performance across the adult life span. The Clinical Neuropsychologist, 15(4), 521–530.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.