Dikkat ve Çalışma Belleği Görevleri
Bu görevler, bilişsel psikolojide onlarca yıldır kullanılan deney düzenlerine dayanır: sayı ve kutu dizilerini akılda tutmak, dikkat dağıtan uyaranlara rağmen doğru cevabı vermek ve basit bir işi hızlı yapmak. Görevler oyun gibi hissettirir ve yaklaşık 15 dakika sürer; görevler arasında dinlenilebilir. Rapor, her görevde ne yapıldığını sade bir dille anlatır; bir zekâ puanı vermez, tanı koymaz.
- yaklaşık 15 dakika
- 4. sınıf ve üzeri
- 5 görev
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Kısa süreli ve çalışma belleğini (sayı ve kutu dizileri), seçici dikkati (ok görevi) ve işlem hızını (sembol eşleştirme) ölçer. Çalışma belleği, çok adımlı yönergeleri takip etmek ya da zihinden işlem yapmak gibi gündelik okul işlerinde kullanılır.
Sayı dizisi (ileri)
Görülen ya da duyulan bilgiyi kısa süre akılda tutabilme.
Sayı dizisi (geri)
Bilgiyi akılda tutarken üzerinde işlem yapabilme (çalışma belleği).
Kutu dizisi
Yerleri ve sıraları akılda tutabilme (görsel-uzamsal bellek).
Ok görevi
Dikkat dağıtan şeylere rağmen önemli olana odaklanabilme (seçici dikkat).
Sembol eşleştirme
Basit bir işi hem hızlı hem doğru yapabilme (işlem hızı).
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; ikisi de PDF olarak indirilebilir
- Her görevin sonucu ve ne anlama geldiği
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir. Ayrıntılı açıklamaların ve evde, okulda işe yarayacak önerilerin yer alacağı kapsamlı rapor yakında sunulacak.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Bilişsel psikolojinin klasik deney düzenleri: sayı dizisi, blok dizisi (Corsi), ok/flanker görevi (Eriksen ve Eriksen, 1974) ve sembol eşleştirme. Uyaranlar ve görevler Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır.
- Türkçe sürüm
- Özgün görevler. Yönergeler Türkçe yazılmıştır; görevlerin kendisi dilden büyük ölçüde bağımsızdır.
- Güvenirlik
- Pilot aşamasındadır. Bu tür görevlerde tek bir uygulamanın güvenirliği sınırlıdır; özellikle iki koşul arasındaki farklara dayanan puanlar bireyleri ayırt etmede zayıf kalır. Bu yüzden raporda fark puanları yerine doğruluk, dizi uzunluğu ve ortalama tepki süresi verilir.
- Norm durumu
- Türkiye normu henüz yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, yapılan işin kendisiyle anlatılır. Çalışma belleği çocukluk ve ergenlik boyunca yaşla birlikte belirgin biçimde gelişir; bu yüzden bir norm, sınıf düzeylerine göre ayrı ayrı oluşturulmalıdır.
- Yaş ve sınıf
- 4. sınıftan itibaren uygulanır. Dokunmatik ekranlı bir cihazda ya da klavye ve fareyle yapılabilir.
- Kullanım izni
- Özgün görevler. Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Bir zekâ (IQ) testi değildir ve dikkat eksikliği gibi durumlar için tanı koymaz.
- Sonuç; yorgunluk, uykusuzluk, ortamdaki gürültü ve cihaz gibi etkenlerden etkilenebilir.
- Tek bir uygulama sınırlı bilgi verir. Endişe varsa uzman değerlendirmesi gerekir.
- Pilot aşamasındadır: güvenirlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Eriksen, B. A. ve Eriksen, C. W. (1974). Effects of noise letters upon the identification of a target letter in a nonsearch task. Perception & Psychophysics, 16(1), 143–149.
- Gathercole, S. E., Pickering, S. J., Ambridge, B. ve Wearing, H. (2004). The structure of working memory from 4 to 15 years of age. Developmental Psychology, 40(2), 177–190.
- Hedge, C., Powell, G. ve Sumner, P. (2018). The reliability paradox: Why robust cognitive tasks do not produce reliable individual differences. Behavior Research Methods, 50(3), 1166–1186.
- Kessels, R. P. C., van Zandvoort, M. J. E., Postma, A., Kappelle, L. J. ve de Haan, E. H. F. (2000). The Corsi block-tapping task: Standardization and normative data. Applied Neuropsychology, 7(4), 252–258.
- Melby-Lervåg, M. ve Hulme, C. (2013). Is working memory training effective? A meta-analytic review. Developmental Psychology, 49(2), 270–291.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.