İyimserlik Ölçeği

Araştırmacılar iyimserliği, geleceğe dair genel olarak iyi şeyler bekleme eğilimi olarak tanımlar (Carver ve ark., 2010). IPIP ölçekleri, karşılık geldikleri testle en çok ilişkili cümleler seçilerek hazırlanır (IPIP, ölçek hazırlama yöntemi). Bu yüzden on cümleden yalnızca beşi hayata ve geleceğe bakışı sorar; ikisi kendine bakışı, üçü ruh hâlini sorar. On cümlenin beşi IPIP’in depresyon alt ölçeğinde de yer alır; “Sık sık keyifsiz olurum” öfke, “Hayatın iyi tarafından bakarım” neşe alt ölçeğindedir. Asıl puan on cümlenin ortalamasıdır; raporda ayrıca bu üç konunun ortalamaları gösterilir, ama bunlar ayrı birer ölçek olarak geliştirilmemiştir. İyimserliğin ruh hâline ve kendine bakışa yakın olması şaşırtıcı değildir; yine de 4.309 kişilik verilerde iyimserliğin depresyonla ve zorluklarla başa çıkmanın bazı yönleriyle ilişkisi, olumsuz duygulara yatkınlık (nevrotiklik), sürekli kaygı, kendine hâkimiyet duygusu ve öz-saygı hesaba katıldığında da sürmüştür (Scheier ve ark., 1994). 50 çalışmayı (11.629 kişi) birleştiren bir meta analizde iyimser kişilerin zorluklarla karşılaşınca sorunla ya da yarattığı duygularla doğrudan uğraşmaya daha yatkın (r = .17), sorundan kaçmaya daha az yatkın (r = −.21) olduğu bulunmuştur (Solberg Nes ve Segerstrom, 2006). Beden sağlığıyla ilişkisi küçüktür, ama araştırmacılara göre önemsiz değildir: 83 çalışmayı birleştiren bir meta analizde ortalama etki büyüklüğü .17 bulunmuştur (Rasmussen ve ark., 2009); 221.133 kişiyi kapsayan ve depresyon belirtileri gibi başka etkenleri hesaba katan bir yeniden incelemede ise ilişki çok küçüktür (r = .03; Scheier ve ark., 2021). 10–25 yaşındaki 26.325 kişiyi kapsayan 31 çalışmayı birleştiren bir meta analizde iyimserlik ile depresyon belirtileri arasında belirgin, ters yönde bir ilişki (r = −.47; ergenlerde −.52) bulunmuştur; çalışmaların çoğu tek seferlik ölçüm olduğu için neden-sonuç söylenemez (Rincón Uribe ve ark., 2021). Türkiye’de İstanbul’da 435 lise öğrencisiyle yapılan bir çalışmada iyimserlik, yaşam doyumuyla r = .65, akademik başarıyla r = .22 ilişkili bulunmuştur (Erdoğdu, 2021). İyimserlik görece kalıcı bir eğilimdir ama tamamen sabit değildir: 29 çalışmayı birleştiren bir meta analizde psikolojik çalışmaların iyimserliği küçük bir etkiyle artırdığı bulunmuş, daha büyük etki kişinin en iyi olası geleceğini hayal edip yazdığı çalışmalarda görülmüştür; bu artışın ne kadar sürdüğü belli değildir (Malouff ve Schutte, 2017).

• İyimserlik

  Genel olarak işlerin iyi gideceğini bekleme; hayata, geleceğe ve kendine olumlu bakma eğilimi. On cümlenin hepsinin ortalaması.

  • Hayata ve geleceğe bakışBaşarılı olacağına inanma, hayatın iyi tarafını görme, geleceğe karamsar bakmama ve hayatında bir yön görme. Beş cümlenin ortalaması.
  • Kendine bakışKendinle barışık olma ve kendinden hoşlanma. İki cümlenin ortalaması.
  • Ruh hâliHüzünlü ya da keyifsiz hissetmenin ne kadar sık olduğu; puan yüksekse bu duygular daha seyrek. Üç cümlenin ortalaması.