Küp Açınımı
Bu test zihinde katlamayı, yani düz bir açınımı zihinde katlayıp oluşan küpün nasıl görüneceğini bulabilmeyi ölçer. Her soruda bir küp açınımı ve dört küp vardır; açınımdan hangi küpün oluşabileceği seçilir. Soruların yarısında yalnızca yüzlerin yeri, öteki yarısında yüzlerdeki şekillerin yönü de önemlidir. Sorular kolaydan zora doğru dört düzeyde ilerler ve Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Rapor; kaç sorunun doğru cevaplandığını, hangi düzeye kadar soruların çoğunun doğru bulunduğunu, yanlışlarda hangi yanılgıların (karşılıklı yüzleri yan yana görmek, köşedeki sırayı ters görmek, şeklin yönünü yanlış görmek) beklenenden sık görüldüğünü ve sorulara nasıl çalışıldığını sade bir dille anlatır. Zekâ puanı (IQ) vermez ve tanı koymaz.
- yaklaşık 12 dakika
- 5. sınıftan yetişkinlere
- 20 soru, 4 düzey
- Ücretsiz, hesap gerekmez
Neyi ölçer?
Düz bir açınımı zihinde katlayıp oluşan küpün nasıl görüneceğini bulabilmeyi ölçer. Zihinde katlamanın zorluğu, her katlamada taşınması gereken kare sayısıyla artar (Shepard ve Feng, 1972; aktaran Hilton ve ark., 2022): yetişkinlerle yapılan bir çalışmada, açınımdaki iki işaretli kenarın küp katlanınca birleşip birleşmeyeceğine ekranda zihinden karar verilen sorular üç katlamada ortalama 4, beş katlamada ortalama 7,5 saniyede cevaplanmıştır (Dahm ve Sachse, 2025); katlama sayısı arttıkça doğru cevapların da azaldığı bilinmektedir (Shepard ve Feng, 1972; aktaran Dahm ve Sachse, 2025). Basit şekilleri zihinde katlama 5,5 yaş dolaylarında görülmeye başlar ve kişiler arasında büyük farklar vardır (Harris ve ark., 2013). 7–11 yaşındaki çocuklarla yapılan bir çalışmada zihinde katlama, yaş ve sözel beceri hesaba katıldıktan sonra da fen başarısıyla ilişkili bulunmuştur (Hodgkiss ve ark., 2018). Üniversite öğrencileriyle yapılan bir çalışmada açınımla küpün eşleştirildiği 16 soruluk bir testte soruların ortalama %55’i doğru cevaplanmıştır (Pawlak-Jakubowska ve Terczyńska, 2023). Türkiye’de geometrik cisimlerin açınımları ve karşılıklı yüzler arasındaki ilişki 4. sınıf matematik öğretim programında yer alır.
Doğru cevaplar
Açınımdan oluşabilecek küpün seçildiği soruların sayısı.
Ulaşılan düzey
Soruların en az %60’ının doğru cevaplandığı en yüksek düzey; o düzeye kadarki soruların da en az %60’ı doğru olmalıdır.
Yüzlerin yeri ve şekillerin yönü
Yalnızca yüzlerin yerinin önemli olduğu sorularla şekillerin yönünün de önemli olduğu soruların karşılaştırması ve yanlışlardaki yanılgılar.
Çalışma biçimi
Sorulara ne kadar zaman ayrıldığı ve cevapların hep aynı sıradaki seçeneğe kayıp kaymadığı.
Ücretsiz raporda neler var?
- Öğrenciye ve veliye ayrı ayrı yazılmış iki rapor; testi kendisi için çözen yetişkine ise ona yazılmış tek bir rapor. Raporlar PDF olarak indirilebilir
- Doğru cevap sayısı, düzeylere göre doğru cevaplar grafiği ve ulaşılan düzeyin ne anlama geldiği
- Yalnızca yüzlerin yerinin önemli olduğu sorularla şekillerin yönünün de önemli olduğu soruların karşılaştırması, yanlış cevaplarda öne çıkan yanılgılar (karşılıklı yüzleri yan yana görmek, köşedeki sırayı ters görmek, şeklin yönünü yanlış görmek) ve sorulara nasıl çalışıldığı
- Sonucu dikkatle yorumlamayı gerektiren durumlar için uyarılar (ör. çok hızlı cevaplama)
- Norm durumu ve sonucun sınırları hakkında not
- Gelişim yol haritası: cisimleri zihinde katlayıp canlandırmayı gerektiren işleri kolaylaştıran yollar, bilmekte yarar olanlar, veliye yaklaşım önerileri ve dört haftalık küçük adımlar
Cevaplar yalnızca raporu hazırlamak için kullanılır ve saklanmaz; raporun tek kopyası size verilen PDF’tir.
Bilim kartı
Bu testin arkasında hangi araştırmaların durduğu ve nerede sınırlı olduğu.
- Dayandığı ölçek
- Zihinde katlama araştırmalarında kullanılan küp açınımı soruları (Shepard ve Feng, 1972; aktaran Hilton ve ark., 2022) ve açınımla küpün eşleştirildiği uzamsal görselleştirme soruları (Pawlak-Jakubowska ve Terczyńska, 2023). Sorular Ölçekhane tarafından özgün olarak hazırlanmıştır; ticari ya da araştırma amaçlı test setlerinin soruları, puanlama kuralları ya da normları kullanılmaz.
- Türkçe sürüm
- Özgün test. Sorular ve yönergeler Türkçe olarak yazılmıştır.
- Güvenirlik
- Bu testin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı. Her sorunun doğru seçeneği, açınım kâğıt gibi katlanarak bağımsız ikinci bir hesapla yeniden bulunmuş; yanlış seçeneklerin hiçbirinin bu açınımdan oluşan küpün bir görünüşü olmadığı doğrulanmıştır.
- Norm durumu
- Türkiye normu yok; sonuçlar akranlarla karşılaştırılmadan, hangi düzeydeki ve hangi türdeki sorularda ne kadar doğru cevap verildiğiyle anlatılır. Zekâ puanı (IQ) verilmez. Uzamsal beceriler yaşla ve deneyimle değiştiği için aynı sonuç farklı yaşlarda farklı anlama gelir.
- Yaş ve sınıf
- 5. sınıftan itibaren uygulanır; yetişkinler de çözebilir. Süre sınırı yoktur. Sorular renkli şekillerle çizilmiştir; her yüz hem şekliyle hem rengiyle ayırt edilebilir.
- Kullanım izni
- Özgün test. Sorular, puanlama ve rapor Ölçekhane tarafından geliştirilmiştir.
- Sınırlılıklar
- Zekâ puanı (IQ) vermez ve tanı koymaz; kapsamlı bir değerlendirme yalnızca uzmanlarca, geçerliği gösterilmiş testlerle yapılabilir.
- Uzamsal becerinin yalnızca bir yönünü (zihinde katlamayı) ölçer; zihinde döndürme ya da yön bulma hakkında bilgi vermez.
- Her soruda dört seçenek olduğu için rastgele seçen biri de soruların yaklaşık dörtte birini doğru bulabilir.
- Sonuç; o günkü yorgunluk, isteklilik, dikkat ve ekranın büyüklüğünden etkilenebilir. Test yeniden çözüldüğünde soruları hatırlamak sonucu yükseltebilir.
- Bu testin güvenirlik, geçerlik ve norm çalışması henüz yapılmadı.
- Kaynakça
- Dahm, S. F. ve Sachse, P. (2025). Let’s do it: Response times in Mental Paper Folding and its execution. Quarterly Journal of Experimental Psychology, 78(4), 731–743.
- Harris, J., Newcombe, N. S. ve Hirsh-Pasek, K. (2013). A new twist on studying the development of dynamic spatial transformations: Mental paper folding in young children. Mind, Brain, and Education, 7(1), 49–55.
- Hilton, C., Raddatz, L. ve Gramann, K. (2022). A general spatial transformation process? Assessing the neurophysiological evidence on the similarity of mental rotation and folding. NeuroImage: Reports, 2(2), 100092.
- Hodgkiss, A., Gilligan, K. A., Tolmie, A. K., Thomas, M. S. C. ve Farran, E. K. (2018). Spatial cognition and science achievement: The contribution of intrinsic and extrinsic spatial skills from 7 to 11 years. British Journal of Educational Psychology, 88(4), 675–697.
- Pawlak-Jakubowska, A. ve Terczyńska, E. (2023). Evaluation of STEM students’ spatial abilities based on a novel net cube imagination test. Scientific Reports, 13, Article 17296.
- Shepard, R. N. ve Feng, C. (1972). A chronometric study of mental paper folding. Cognitive Psychology, 3(2), 228–243.
Bu test ücretsiz.
Hesap açmadan çözün. Cevaplarınız saklanmaz; rapor ekranda gösterilir ve PDF olarak size verilir.